Lumuha ka, aking Bayan; buong lungkot mong iluha Ang kawawang kapalaran ng lupain mong kawawa: Ang bandilang sagisag mo’y lukob ng dayong bandila, Pati wikang minana mo’y busabos ng ibang wika, Ganito ring araw nang agawan ka ng laya, Labintatlo ng Agosto nang saklutin ang Maynila,
Lumuha ka, habang sila ay palalong nagdiriwang, Sa libingan ng maliit, ang malaki’y may libangan; Katulad mo ay si Huli, naaliping bayad-utang, Katulad mo ay si Sisa, binaliw ng kahirapan; Walang lakas na magtanggol, walang tapang na lumaban, Tumataghoy, kung paslangin; tumatangis, kung nakawan!
Iluha mo ang sambuntong kasawiang nagtalakop Na sa iyo’y pampahirap, sa banyaga’y pampalusog: Ang lahat mong kayamana’y kamal-kamal na naubos, Ang lahat mong kalayaa’y sabay-sabay na natapos; Masdan mo ang iyong lupa, dayong hukbo’y nakatanod, Masdan mo ang iyong dagat, dayong bapor, nasa laot!
Lumuha ka kung sa puso ay nagmaliw na ang layon, Kung ang araw sa langit mo ay lagi nang dapithapon, Kung ang alon sa dagat mo ay ayaw nang magdaluyong, Kung ang bulkan sa dibdib mo ay hindi man umuungol, Kung wala nang maglalamay sa gabi ng pagbabangon, Lumuha ka nang lumuha’t ang laya mo’y nakaburol.
May araw ding ang luha mo’y masasaid, matutuyo, May araw ding di na luha sa mata mong namumugto Ang dadaloy, kundi apoy, at apoy na kulay dugo, Samantalang ang dugo mo ay aserong kumukulo; Sisigaw kang buong giting sa liyab ng libong sulo At ang lumang tanikala’y lalagutin mo ng punglo!
Tapakan ng tao, sa gitna ng daan; Kung matisad mo’y iila-ilandang Ngunit pagkatapos, pag ika’y namatay, Bato ang tatapak sa bangkay mo naman
Batong tuntungan mo sa pagkadakila, Batong tungtungan ko sa pamamayapa; Talagang ganito sa lapad ng lupa Ay hali-halili lamang ang kawawa
Balot ng putik, marumi’t maitim Tinapyas at, aba! Brilyanteng maningning! Sa putik din pala ay may bituin din Na hinahangaan ng matang titingin
Maralitang tao’y batong itinatapon, Sa lusak ng palad ay palabuy-laboy; Nag-aral at, aba! Noong makaahon, Sa mahirap pala nar’on ang marunong
Ang batong malaki’y kay daling mabungkal, Ang batong brilyante’y hirap matagpuan, Ubod laking tipak, mura nang matimbang. Ga-mata ng isda’y pagkamahal-mahal.
Talagang ganito, madalas mamalas Sa alimasag man ang malaki’y payat; May malaking kahoy sy sukal sa gubat, May mumunting damo, ang ugat ay lunas.
Ang bato sa ilog, ayun! Tingnan mo ba! Batong nasa agos, makinis, maganda, Batong nasa gilid, bahay ng talaba, Sadlakan ng dumi at nilulumot pa.
O, batas ng buhay! Ang ayaw kumilos, Habang tumatanda’y lalong nilulumot. Kapag agos ng palad, ang takot sa agos. Malayong matutong lumangoy sa ilog
Tatlong tungkong bato, nagtutuwang-tuwang Nang makaluto ka ng kanin sa kalan Mapurol mang gulok at kampit na batingaw, Mapapatalim din ng batong hasaan.
Sa tao, ang bato, aklat ang kagaya, Ang talim ng isip, tabak ang kapara; Hasa ka nang hasang sumulat-bumasa, Bukas-makalawa’y magiging pantas ka.
Kapag, nagkapingki bato mang malamig, May talsk na apoy na sumasagitsit; Ang noo ng tao, kapag nagkiskis, Apoy ng katwiran ang tumitilamsik!
At saka ang bato ay may katarungan, Taong nilulunod na bato ang pataw, Kung taong masama’y di na lumulutang, Ngunit kung dakila’y pumapaibabaw
Salin ni Ma. Lilia F. Realubit ng "PANAMBITAN" ni Myrna Prado
Sa pagsulat ng tula, dapat ay piling-pili ang mga salitang gagamitin. Sa pamamagitan ng mga salitang pinili dapat mapalutang ang matingkad na diwang nais ipahayag ng makata. Napakahalagang sangkap ng tula ang kagandahan at kariktan. Kinakailangan din na ang mga larawang diwa ay pumukaw ng imahinasyon ng mambabasa.
Sa paggamit ng simbolismo at tayutay ay may mga impresyon at kakintalan na maiiwan ang tula sa isipan ng mambabasa. Ang imahismo ay isang teoryang pampanitikan na nagsasaad ng mga imahe na nagpapahayag ng kahulugan.
Sa tulang Panambitan, isang tulang Bicol na isinulat ni Myra Prado na isinalin sa Filipino ni Lilia Realubit ay ito ang kalalabasan ng paglalapat ng teoryang imahismo sa bawat saknong ng tula.
Panambitan (Tula/Bikol)
Bakit kaya dito sa mundong ibabaw Marami sa tao'y sa salapi silaw? Kaya kung isa kang kapus-kapalaran, Wala kang pag-asang makyat sa lipunan.
Mga mahihirap lalong nasasadlak, Mga mayayaman lalong umuunlad, Maykapangyarihan, hindi sumusulyap, Mga utang-na-loob mula sa mahihirap.
Kung may mga taong sadyang nadarapa, Sa halip na tulungan, tinutulak pa nga; Buong lakas silang dinudusta-dusta Upang itong hapdi'y lalong managana.
Nasaan, Diyos Ko, ang sinasabi Mo Tao'y pantay-pantay sa balat ng mundo? Kaming mga api ngayo'y naririto Dinggin Mo, Poon ko, panambitang ito.
Isang araw ang ina ko’y nakita kong namamanglaw Naglilinis ng marumi’t mga lumang kasangkapan. Sa pilak ng kanyang buhok na hibla na katandaan Nabakas ko ang maraming taon niyang kahirapan; Nakita ko ang ina ko’y tila baga nalulumbay At ang sabi “itong pyano sa iyo ko ibibigay, Ang kubyertos nating pilak ay kay Itang maiiwan, Mga silya’t aparador ay kay Tikong nababagay Sa ganyan ko hinahati itong ating munting yaman.”
Pinilit kong pasayahin ang lungkot ng aking mukha Tinangka kong magpatawa upang siya ay matuwa, Subalit sa aking mata’y may namuong mga luha Naisip ko ang ina ko, ang ina ko na kawawa; Tila kami iiwan na’t may yari nang huling nasa at sa halip na magalak sa pamanang mapapala, Sa puso ko ay dumalaw ang malungkot na gunita Napaiyak akong tila isang kaawaawang bata Niyakap ko ang ina ko at sa kanya ay winika.
”Ang ibig ko sana, Ina’y ikaw aking pasiyahin at huwag nang Makita pang ika’y Nalulungkot mandin, O, Ina ko, ano po ba at naisipang hatiin Ang lahat ng munting yamang maiiwan sa amin?” ”Wala naman,” yaong sagot “baka ako ay tawagin ni Bathala Mabuti nang malaman mo ang habilin? Iyang pyano, itong silya’t aparador ay alaming Pamana ko na sa iyo, bunsong ginigiliw.”
“Ngunit Inang,” ang sagot ko, “ang lahat ng kasangkapan Ang lahat ng yaman dito ay hindi ko kailangan Ang ibig ko’y ikaw ina, ang ibig ko’y ikaw inang Hinihiling ko sa Diyos na ang pamana ko’y ikaw Aanhin ko iyong pyano kapag ikaw ay mamatay At hindi ko matutugtog sa tabi ng iyong hukay? Ililimos ko sa iba ang lahat ng ating yaman Pagkat di ka maaaring pantayan ng daigdigan Pagkat, ikaw O Ina ko, ika’y wala pang kapantay.”
Marahang-marahang Manaog ka, Irog at kata’y lalakad Maglulunoy katang Payapang-payapa sa tabi ng dagat Di na kailangang Sapinan pa ang paang binalat-sibuyas, Ang daliring garing Sa sakong na waro’y kinuyom na rosas!
Manunulay kata Habang maaga pa, sa isan pilapil Na nalalatagab Ng damong may luha ng mga bituin; Patiyad na tayo Ay maghahabulang simbilis na hangin, Ngunit walang ingay, Hanggang sumapit sa tiping buhangin.
Pagdating sa tubig, Mapapaurong kang parang nangingimi, Gaganyakin kata Sa nangaroong mga lamang – kati; Doon ay may tahong Talaba’t halaang kabigha-bighani, Hindi kaya natin Mapuno ang buslo bago tumanghali?
Pagdarapit-hapon Kata’y magbabalik sa pinanggalingan, Ugatan ang paa At sunog ang balat sa sikat ng araw… Talagang ganoon; Sa dagat man, Irog, ng kaligayahan, Lahat, pati puso, Ay naaagnas ding marahang-marahan.
Sa palagay mo ba buhay mo’y sasaya Kung sa sarili mo ika’y nag – iisa Hindi bat nararapat humanap ka ng kasama Kaibiga’ng aagapay sa tuwi- tuwina
Kapag ika’y nalulungkot , kanino ka lumalapit Kapag nais mong magsumbong sino ang siyang nakikinig Hindi ba t’ ang kaibigan na lagi mong kapanalig Sa buhay mo’y tumutulong kapag ika’y nagigipit
Kapag ika’y masaya punong - puno ka ng ligaya Kaibiga’y naririyan kasabay mong tumatawa Halakhak niya’y nagsasabing siya ri’y maligaya Kaisa mong natutuwa dahil ika’y masaya
Kapag ika’y lumalakad, sino ang siyang sumasama Hindi ba’t ang kaibigan na laging handa sa twina Kung hindi man niya kayanin ang masamahan ka Agad siyang nagsasabing, mag-ingat ka sana
Kapag ika’y may problema, malaki man o maliit Kaibiga’y naririyan at sayo’y lumalapit Kamay mo’y pinipisil, luha mo’y pinapahid Sabay sabing nariyan siya, di ka dapat maligalig
Kapag ika’y nililito sino ang siyang nangangaral? Sinong nagtutuwid ng mali mong gawi’t asal Hindi ba’t ang kaibigan na sayo’y gumagabay Sa paglalakbay mo’y siyang umaakay
Ngayo’y sabihin mo kung kaya mong mag-isa Kung kaya mong mabuhay ng wala siya Di’bat hindi katoto ko, hindi mo ito kaya Sapagkat itong kaibigan kaagapay mo sa tuwina.
The day is cold, dark, and dreary It rains and the wind is never weary The vine still clings to the moldering wall But at every gust the dead leaves fall And the day is dark and dreary
My life is cold and dreary It rains and the wind is never weary My thought still clings to the moldering past But the hope of youth fall thick in the blast And the days are dark and dreary
Be still heart! and cease repining Behind the clouds is the sun still shining Thy fate is the common fate of all Into each life some rain must fall Some days must be dark and dreary
Lola: iho, ako ay isinumpa, isa akong prinsesa, ngunit kung ako’y iyong gagahasain. Babalik ako sa maganda kong anyo at tuluyang mapuputol ang sumpa! ..makaraan ang ilang saglit… Lalaki: ayan, tapos na. bakit hindi ka pa nagpapalit ng anyo? Lola: ilang taon ka na iho? Lalaki: 30 na ho. Lola: iyang tanda mong iyan, naniniwala ka pa sa fairytale?
.gif)
